top tlo

Konto parafialne

Katolicka Parafia pw. Św. Jana Chrzciciela
w Nowej Brzeźnicy

Bank Spółdzielczy w Pajęcznie
Oddział Nowa Brzeźnica

03 8265 1024 2003 2600 0970 0001

 Kancelaria Parafialna

Godziny otwarcia:

Poniedziałek - Piątek 18.30 - 19:00
Sobota 8:00 - 9:00
Niedziela i święta NIECZYNNA

 Znajdź grób swoich bliskich

wejdź na icmentarze.pl i znajdź grób swoich bliskich

Parafia powstała prawdopodobnie zaraz po lokacie miasta przez księcia sieradzkiego - Leszka Czarnego w 1261 r. początkowo na terenie Brzeźnicy Starej. Ze względów strategicznych w 1287 r. miasto zostało przeniesione w inne miejsce i lokowane jako Brzeźnica Nowa, ale parafia pozostała w Brzeźnicy Starej do czasu wybudowania kościoła w Brzeźnicy Nowej. Według świadectwa Jana Długosza, który urodził się tu w 1415 r., za jego czasów istniały już dwie parafie: w Brzeźnicy Nowej i w Brzeźnicy Starej. Parafia w Brzeźnicy Nowej została erygowana w końcu XIII wieku. Obie parafie funkcjonowały obok siebie jeszcze w 1480 r., a według Lib. Benefic. Łaskiego w 1521 r. była już tylko parafia w Brzeźnicy Nowej, zaś Brzeźnica Stara wcielona do niej stała się jej filią. Do parafii w Brzeźnicy Nowej w 1521 r. poza miastem Brzeźnica Nowa, należały wsie:

  • Brzeźnica Stara
  • Dubidze
  • Strzelce
  • Prusicko
  • Kruplin
  • Jankowice
  • Zakrzów
  • Młyny
  • Kurel
  • Jandrek

i 2 osady młyńskie koło Prusicka. Później - nie wiadomo dokładnie kiedy - należały też do parafii prawdopodobnie nowo powstałe wsie:

  • Kuźnica
  • Nowa Wieś
  • Ostrowy
  • Psary
  • Puchy
  • Rybaki
  • Gojsc
  • Ważne Młyny
  • Klekoty
  • Wólka Prusicka

oraz kilka innych dzisiaj nieznanych osadj Później jeszcze - znowu nie wiadomo dokładnie kiedy - odłączono Nową Wieś do parafii Sulmierzyce, Klekoty do parafii Kruszyna, a Ostrowy do Miedźna. Brzeźnica była zawsze siedzibą dekanatu brzeźnickiego, w archidiakonacie uniejowskim, w archidiecezji gnieźnieńskiej do 1818 r. Potem w granicach diecezji kujawsko-kaliskiej od 1876 r. należała do dekanatu radomszczańskiego, a od 1917 r. znowu została siedzibą dekanatu. Parafia była bogato uposażona. Miała oprócz proboszcza i wikariuszy kilku altarzystów (w 1683 r. siedmiu), których obowiązki przejęli dopiero w 1783 r. proboszcz i wikariusze oraz było tu kolegium mansjonarzy ufundowane przez króla Zygmunta III w 1624 r. (ostatni raz wspomniane w 1810 r.). Na terenie parafii był również szpital (przytułek) przy kościółku Świętego Ducha i Św. Walentego z osobnym duszpasterstwem (probostwo szpitalne), założony wraz z kościółkiem w 1541 r., skasowany z braku uposażenia w 1810 r., a kościółek rozebrany został w 1864 r. Już w 1521 r. była tu szkoła parafialna, która również po 1810 r. została zniesiona. Przy parafii było bractwo św. Anny, erygowane w 1612 r., a zatwierdzone przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Wojciecha Baranowskiego, Bractwo Różańcowe erygowane w 1628 r. przez OO. Dominikanów z Gidel, uposażone przez Bartłomieja i Stanisława Wolskich.

W latach 1718-1811 prawo patronatu nad parafią mieli OO. Paulini z Jasnej Góry, mocą przywileju wydanego przez króla Augusta II, razem z dochodami ze starostwa brzeźnickiego przeznaczonymi na utrzymanie twierdzy jasnogórskiej. 1937 r. wydzielono z parafii nową parafię w Strzelcach Wielkich, a w 1938 r. dołączono dodatkowo do Strzelec wieś Andrzejów wydzieloną z parafii Brzeźnica. W czasie ostatniej wojny parafia podzielona była granicami okupacyjnymi. W części należącej do Generalnej Guberni poza Wartą powstała ekspozytura w Prusicku w 1942 r.

Pierwszy kościół parafialny w Brzeźnicy Nowej pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, murowany, gotycki, jednonawowy, z murowaną dzwonnicą, zbudowany prawdopodobnie z fundacji króla Władysława Jagiełły, posiadał dwie kaplice boczne: Przemienienia Pańskiego i św. Anny. Pułap drewniany podpierany był przez wysoki słup modrzewiowy na środku kościoła, dach kryty dachówką holenderską i karpiówką, we wnętrzu znajdowało się 7 ołtarzy. W 1874 r. w czasie bielenia kościoła, zeskrobując stare malowidła, odkryto ślady zacheuszek świadczące, że kościół był konsekrowany, nie wiadomo jednak kiedy i przez kogo. Ponieważ ten kościół był za mały na potrzeby parafii już w 1886 r. były plany budowy nowego kościoła, ale dopiero w 1901 r. uzyskano ich zatwierdzenie u władz carskich. Stary kościół nieopatrznie rozebrano w 1902 r. na wiosnę, pozostawiając tylko dzwonnicę.

Obecny kościół murowany, neogotycki został zbudowany w latach 1902-1910 staraniem proboszcza ks. Józefa Piotrowskiego i ówczesnego wikariusza ks. Teofila Jankowskiego, który potem jako proboszcz uzupełnił wykończenie kościoła. Kamień węgielny poświęcił biskup włocławski Stanisław Zdzitowiecki 14 maja 1904 r. po wybudowaniu fundamentów, a w końcu tego roku wykończone mury zostały pokryte dachem. Potem dopiero stopniowo dano sklepienie, wytynkowano wnętrze, wybudowano wieżę, zawieszono na niej trzy stare dzwony z dawnego kościoła, pochodzące z 1624 r. (jeden zabrali Austriacy w 1916 r.) i sprawiono organy. Kościół został konsekrowany 24 czerwca 1911 r. przez biskupa włocławskiego Stanisława Zdzitowieckiego. W latach 1911-1930 sprawiono boczne ołtarze, Drogę Krzyżową, ławki i inne części umeblowania wnętrza; w 1929 r. ufundowano witraże, a w 1930 r. kościół otrzymał polichromię według projektu prof. Bukowskiego z Krakowa - wszystko staraniem ks. Teofila Jankowskiego. W czasie okupacji kościół zamieniony przez Niemców na hotel robotniczy został spustoszony i obrabowano go z paramentów. W 1945 r. w czasie działań wojennych został uszkodzony. Po wojnie jeszcze w 1945 r. kościół odrestaurowano (dach i okna) staraniem ks. Tadeusz Ojrzyńskiego. Staraniem ks. Jana Placka ogrodzono cmentarz kościelny żelaznym parkanem na podmurowaniu w latach 1946-47, a potem stopniowo wymieniono cegły w murach zewnętrznych kościoła od górnych partii począwszy. W 1954 r. przelano stare dzwony z 1625 r. i powiększono je, niestety niszcząc przy tym stare zabytkowe ornamenty. Ołtarz główny został ponownie konsekrowany 31 maja 1953 r. przez biskupa Zdzisława Golińskiego. W okresie pasterzowania ks. proboszcza Edwarda Sowuli - 1.08.1958 - 28.06.1975 r. sprawiono trzy nowe witraże w miejsce zniszczonych w 1939 r., odrestaurowano wnętrze świątyni, wzmocniono ściany, sprawiono ławki w kościele oraz wyremontowano zabudowania gospodarcze i plebanię. Od 02.07.1975 r. za czasów ks. proboszcza Stanisława Błacha wyremontowano gruntownie plebanię, dając nowe sufity, założono centralne ogrzewanie, nową instalację elektryczną, doprowadzono wodę do kościoła, plebanii i zabudowań gospodarczych, dach plebanii pokryto eternitem, a ściany otrzymały nowy tynk. Zewnętrzne ściany kościoła w miejscach, gdzie wypadała cegła marglowa, zostały uzupełnione. W 1980 r. z kościoła zdjęto dachówkę, wymieniono zniszczone wiązania na dachu i wieży i pokryto blachą miedzianą z wyjątkiem starej wieży, ponieważ konserwator wojewódzki nie wyraził zgody. W latach 1989 założono nową instalację elektryczną i głośnikową, a w latach następnych odnowiono lamperię w świątyni. Z racji peregrynacji Kopii obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej w 1989 r. dano wokół kościoła chodnik cementowy szeroki i oświetlenie cmentarza. W 1983 r. wyremontowano organy. W latach 1984-88 wybudowano nowy, duży i piętrowy dom parafialny, gdzie może mieszkać cała służba kościelna, ks. wikariusz i są także sale katechetyczne.

Na terenie parafii w Starej Brzeźnicy był drewniany kościół zabytkowy zbudowany w 1265 r. do XV w., parafialny, później filialny. 3 września 1939 r. został umyślnie przez Niemców spalony. Odbudowany został w latach 1946-47 przez mieszkańców Brzeźnicy Starej, staraniem proboszcza ks. Jana Placka i poświęcony przez tegoż proboszcza. Korzystając z pewnej odwilży politycznej mieszkańcy Brzeźnicy Starej w latach 1986-90 wybudowali nowy murowany kościół, który 28 lipca 1991 r. został poświęcony przez biskupa Stanisława Nowaka, a 16.08.1992 r. przez tegoż biskupa został konsekrowany.

20 lipca 1991 r. biskup Stanisław Nowak poświęcił kaplicę w Dubidzach, którą przerobiono ze starej remizy strażackiej.

W 1991 r. staraniem mieszkańców Gojsca została wybudowana kaplica, którą miejscowy proboszcz poświęcił 13 października 1991 r. Odprawia się w niej Msza Św. co druga niedziela miesiąca.

Mieszkańcy Kuźnicy uczynili to również u siebie następnego roku wznosząc dość duży kościół, który w stanie surowym poświęcił i Pasterkę tam odprawił ks. Stanisław Błach. W 1993 r. kościół ten został wykończony i 27.06.1993 r. poświęcony przez arcybiskupa Stanisława Nowaka. W Kuźnicy odprawia się Msza św. w każdą niedzielę i święto.